FOMO, viết tắt của Fear Of Missing Out (lo sợ bị bỏ lỡ), là thuật ngữ mô tả trạng thái tâm lý khi nhà đầu tư lo ngại bỏ lỡ cơ hội sinh lời. Trên thị trường tiền mã hóa, hiện tượng này xuất hiện rất rõ nét khi giá tài sản tăng mạnh, kích thích nhà đầu tư mua vào một cách bốc đồng, thiếu nghiên cứu kỹ lưỡng vì sợ mất cơ hội thu được lợi nhuận lớn. Mô hình hành vi này thường dẫn đến các quyết định thiếu sáng suốt và chính là biểu hiện điển hình của các hành động bị chi phối bởi cảm xúc thị trường.
Dưới góc độ tâm lý thị trường, FOMO thể hiện qua một số đặc điểm nổi bật. Đầu tiên, hiện tượng này bộc lộ rõ nhất trong các giai đoạn giá tăng đột biến khi nhà đầu tư phát sinh nhu cầu tham gia mạnh mẽ sau khi chứng kiến người khác thu lợi. Tiếp đó, yếu tố khuếch đại của mạng xã hội và truyền thông càng làm gia tăng tâm lý hưng phấn trên thị trường. Ngoài ra, các khoản đầu tư xuất phát từ FOMO thường thiếu phân tích chuyên sâu và chủ yếu dựa trên kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng thay vì đánh giá các yếu tố căn bản. Cuối cùng, hành vi này thường tập trung quanh các đỉnh giá, tạo tiền đề cho những đợt điều chỉnh sau đó.
FOMO tác động mạnh mẽ tới thị trường tiền mã hóa. Hiện tượng này có thể khiến giá tài sản tăng vọt trong thời gian ngắn, tạo ra các đợt tăng giá "parabol". Đặc biệt, trong các đợt tăng trưởng mạnh của thị trường năm 2017 và 2021, nhiều đồng tiền mã hóa đã lập đỉnh lịch sử nhờ tâm lý FOMO lan tỏa. Những điều kiện thị trường như vậy cực kỳ tự khuếch đại—giá tăng kéo theo thêm nhà đầu tư, càng làm giá tiếp tục leo thang. Tuy nhiên, hệ quả là biến động giá gia tăng mạnh, hình thành các bong bóng rất dễ vỡ và có thể dẫn tới các đợt điều chỉnh mạnh.
Dù mang lại lợi nhuận đáng kể trong ngắn hạn, chiến lược đầu tư dựa trên FOMO lại tiềm ẩn rủi ro lớn. Thứ nhất, quyết định đầu tư theo FOMO thường xuất hiện sau khi giá đã tăng cao, rời xa các điểm mua hợp lý. Thứ hai, đầu tư thiếu nghiên cứu dễ dẫn đến bị lừa tham gia vào các dự án kém chất lượng hoặc lừa đảo, gây mất vốn hoàn toàn. Thêm vào đó, giao dịch cảm tính khiến nhà đầu tư thường xuyên mua bán quá mức, làm tăng phí giao dịch và rắc rối về thuế. Đáng chú ý nhất, FOMO có thể khiến nhà đầu tư vượt quá khả năng chịu rủi ro của bản thân, dẫn đến những khoản lỗ lớn khi thị trường quay đầu.
Là thành tố quan trọng trong tâm lý thị trường, FOMO giữ vai trò cốt yếu trong việc lý giải các chu kỳ giá của tiền mã hóa. Đối với nhà đầu tư, việc nhận biết và kiểm soát cảm xúc FOMO là bước nền tảng để xây dựng tư duy đầu tư lành mạnh. Những chiến lược đầu tư bền vững phải dựa trên phân tích kỹ lưỡng và kế hoạch rõ ràng, thay vì chạy theo cảm xúc hoặc biến động ngắn hạn. Khi thị trường crypto ngày càng trưởng thành, việc nâng cao kiến thức và ý thức cho nhà đầu tư sẽ góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực của FOMO, hướng tới hành vi đầu tư lý trí và bền vững hơn.
Mời người khác bỏ phiếu